|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
|
تاريخ بروز رساني:01/2/2005 هورامان شناسي اوضاع اجتماعي، فرهنگي و آموزشي جاذبه هاي توريستي
|
به سايت هوارگه(هورامي هاي مقيم تهران)خوش آمديد وه ش ئاماي وه خير هه ي به ر گوزيده بو نه جاي مه ردوم جا گر نه ديده عرفان و عارفان
تاريخ ابتداي طريقه نقشبنديه به اوايل قرنهاي اسلامي بر ميگردد. و در طول سده هاي گوناگون ، نام آن تغيير يافته است. در اين طريقه ، گرچه نام ((شاه نقشبند)) شهرت بيشتري دارد، اما نقشبنديان ، به پيش از او ميرسند. و طريقه او ، به حقيقت ، دنبالة طريقة ((خواجگان)) است. خواجه بها الدين محمد بن محمد اويسي بخاري، مشهور به شاه نقشبند، متولد در روستاي ((قصر عارفان)) در يك فرسنگي شهر بخارا، به سال 718 ه ق ، و متوفي در همانجا به سال 791 . وي گرچه دستپرورده سيد امير كلال (772 ه ق) بود.، امادر واقع، اويسي و مستفيد از روحانيت عارف بزرگوار((خواجه عبدالخالق غجدواني است. شاه نقشبند، سه اصل به اصول هشتگانه غجدواني افزود. و با الهام از روح او، مامور به تلقين ((ذكر خلفي)) شد و ذكر جهر را منسوخ كرد. آرامگاهش ، هنوز پا بر جا و مزار عاشقان است. طريقه نقشبنديه، به او نسبت دارد. طريقه نقشبندي، برسنت و شريعت و دوري از بدعت استوار است. و تاكيد دارد و همين ، باعث شده است كه در شرق و غرب جهان اسلام، گسترش يابد و به خصوص ، روش عرفاني علما و فضلا و ادبا و فقهاي اسلام بشود. سالك مبتدي و مريد در طريقه نقشبند ، انساني پايبند به شريعت اسلا م و سنت پيامبر (ص) و پرهيزنده از بدعت است، وي ، بايد اين 11 اصل را رعايت كندو دارا شود: 1 -هوش در دم 2- نظر بر قدم 3- سفر در وطن 4- خلوت در انجمن 5- ياد كرد 6- بازگشت 7- نگاهداشت 8- يادداشت 9- وقوف زماني 10- وقوف عددي 11- وقوف قلبي يكي از مرشدان و بزرگان نقشبندي، مولانا شاه غلامعلي عبدالله دهوي(1240-1158 ه ق) است. عارف و دانشمند بزرگ كرد، ضياالدين ابوالبها مولانا خالد ذوالجناحين شهروزي(1242-1193 ه ق) با راهنمايي يكي ازمريدان او در سال 1222 ه ق به دهلي در هندوستان مي رود. و پس از يكسال ، با اخذ طريقه و اجازه ارشاد از شاه عبدالله ، به كردستان باز ميگردد. و به ارشاد و تبليغ طريقه نقشبندي مي پردازد. يكي از جانشينان بسيار نامي مولانا خالد (( شيخ عثمان سراج الدين نقشبندي ) است. او در سال 1195 ه ق در در روستاي ((ته ويله)) در كردستان (عراق) متولد شد. و پس از رسيدن به سن بلوغ، به تحصيل علوم ديني آغازيد. وي براي ادامه تحصيل علوم ديني، چند سالي را هم در بغداد ماندگار شد و در سال 1228ه ق ؛ در شهر سليمانيه عراق به عنوان اولين خليفه مولانا ، اجازه خلافت و ارشاد گرفت. شيخ عثمان ، پس از چند سال ، به اورامان((هه ورامان)) بر ميگردد و در روستاي مسقط الراس خويش و گاهي در مناطق اطراف آن ، تا سال وفاتش (1283 ه ق) به ارشاد مشغول مي شود.شيخ عثمان شش فرزند پسر داشت كه چهار نفر از آنان و همچنين نوه هاي ايشان ، به مقام خلافت و ارشاد رسيدند و هر كدام در جايي به ارشاد طريقه نقشبندي پرداخته اند.
شيخ محمد عثمان سراج الدين: فرزند شيخ محمد علاء الدين، (متولد 1314 ه ق)،(1275 ه ش) در روستاي صفي آباد واقع در 5 كيلومتري شهر جوانرود،( وفات11 بهمن سال 1375 ه ش) در استانبولِ تركيه، و مدفون در خانقاء و دارالارشاد خويش در استابول
پايه گذار طريقت قادريه ، شيخ عبدالقادر گيلاني، مي باشد. ايشان در سال 470ه ق و به قول ديگري 471 ه ق تولد يافته است. شيخ عبدالقادر در اصول پيرو ابي الحسن اشعري و در فروع تابع امام شافعي(رض) و امام احمد حنبل(رض) است.در نزد صوفيان هند، ترك و عراق صاحب كرامت ميباشد.
درپاوه خاندان خالصي كه بزرگ آنها شيخ نصرالدين خالصي بوده است ، روز شنبه 26/9/1356 هجري شمسي وفات كرد. و اكنون فرزند ايشان حاج شيخ طه خالصي ، به ارشاد مشغول ميباشند. ((افراد ديگري هم در منطقه به ترويج قادريه اشتغال دارند از جمله: شيخ حسين هاشمي حسيني، از سادات برزنجه، در ده شاه ولد بخش ازگله حاج شيخ نجم الدين هاشمي در بخش ازگله و شيخ محي الدين هاشمي در دار زنگنه ي ازگله ، دو نفر اخير هم از سادات برزنجه هستند. در قريه ي نجار نيز ملا شيخ محمد فرزند شيخ قادر از خاندان طالباني، به ارشاد مشغول است.)) در هانه سوره، حلبچه واقع در كردستان عراق، شيخ نجيم.
پير شاليار
ملا بهاءالدين دزآوري: ملا بهاء الدين در سال 1294ه ق در روستاي دزآور اورامان از توابع پاوه بدنيا آمد.اين بزرگوار در 1368ه ق در بياره به وصال جانان شتافت ودر پشت مقبرة شيخ ضياءالدين عمر به خاك سپرده شد. رحمه الله عليه ملا عبدالله دشي مفتي اعظم كردستان:
دانشمند فاضل مشهور صاحب علم و فضل فراوان
اديب نكته دان، ملا عبدالله ابن محمود، صالح و زاهد از اهالي قريه دشة
اورامان بوده است.ايشان در سال 1280 در دشه بدنيا آمده است.اساتيد
ايشان علامه حاج عمر افندي اربيلي، حاج ملا احمد نودشي ملا خضر رودباري: او يكي از علماي بزرگ و ادباي برجسته است كه در قريه رودبار اورامان در حدود 1140 هجري تولد يافت . اساتيد ايشان: شيخ وسيم كبير تختي مردوخي، و.... اين استاد جليل در سال 1200 وفات يافته است. خداوند بيامرزش.
ملا عبدالصمد هجيجي: او در قريه هجيج اورامان در حدود سال 1260 تولد يافت. دو تن از پسران ايشان ملا عارف و ملا عبدالواحد نيز از دانش و معرفت پدر بهره برده و به خدمت همت گماشتند.ملا عبدالصمد در سال 1322هجري فوت نمود. مولوي كُرد(تاوگوزي): مراجعه كنيد به قسمت هورامان شناسي>>ادب و اديبان>>شعرو شاعران
حاج ماموستا محمد زاهد ضيايي پاوه اي: حاج ملا زاهد بن حاج ملا صلاح الدين ابن ملا لطف الله ابن حاج عوض از اهالي پاوه از توابع كردستان سنندج و فعلاٌ تابع باختران(كرمانشاه) است. جدش حاج عوض از مريدان شيخ عثمان سراج الدين طويلي است و كرامات و خوارقي مشهور دارد. و پدرش ملا صلاح الدين از مريدان شيخ عمر ضياءالدين و اهل طاعت و تقوي بوده است. و خود ملا زاهد از مريدان مرحوم شيخ علاء الدين بن ضياءالدين است. پدرش وقتي فوت كرد، او به حد بلوغ نرسيده بود. و در قصبة پاوه مشغول خواندن درس بود. بعد ها مبادي علوم را طي كرد و در مدارس نقاط مختلف در پي علم به گردش و تحمل زحمات فراوان تن داد و به قريه بياره آمده مدتي در مدرسة آنجا مقيم بود و درس خواند، سپس به اطراف سليمانيه نيز رفت و نزد ملا محمد مشهور به رئيس در قرية گه لا له از توابع چوارتا مدت زماني اقامت و استفاده كرد. و در اواخر تحصيلش به بياره بازگشت. و قسمتي از كتاب تقريب المرام شرح تهذيب الكلام را در آنجا خواند، و اجازه علم را از محضر مبارك استاد ملا عبدالكريم مدرس گرفت، و به پاوه برگشت و مدرس طلاب گرديد و براي مسلمانان موعظه كرد، و خداوند او را در خدماتي كه در راه دين انجام داد موفق فرمود، و همچنين او در اداء فريضة حج توفيق يافت و ايشان در محل مرجع فتواي ديني در پاوه خدمت نمودند، حاج ماموستا روز 4 ارديبهشت سال 1373 در سن هشتاد و هشت سالگي به وصال جانان شتافت، و پس از نيم قرن خدمت و تبليغ و تدريس و مديريت و صيانت ، به سوي آشيان جانان بال گشود و به ملكوت اعلي پيوست و در مزارستان سرده( مرقد عارف نامدارحاجي عوض) به خاك سپرده شد. عاش سعيداً و مات سعيداً ملا عنايت الله دشي مرحوم مبرور ملا عنايت الله دشي فرزند عبدالعزيز در حدود سال 1250 هجري شمسي قريه دشه از توابع هورامان به دنيا آمد.اساتيد ايشان: ملا عبدالله دشي مفتي كردستان، ملا عزيز رخزادي،و..ملا عنايت الله در سال 1343 در سن 93 سالگي به لقا الله پيوست. يوسف صديقي شاهويي گوراني عالم عامل يوسف صديقي از مردم اورامان كردستان فرزند قاضي محمود بن كمال الدين گوراني و از عشيره اي به نام رويسي است. ايشان در سال 1000 هق جان را به جان آفرين تسليم كرد. تاليفات ايشان: حاشيه بر شرح عقايد، حاشيه بر شرح خطايي، حاشيه بر تفسير بيضاوي، و رساله اي در علم منطق خاندان علماء نودشه ملا احمد(اول) مفتي اعظم كردستان عراق(مشهور به حاج ماموسا ي نودشه) ملا عبدالرحمن (متولد1190 ه ق- در سال 1256 ه ق به سليمانيه رفته و مفتي آنجا گرديده) ملا احمد(1227 ه ق در نودشه پاوه متولد- فرزند ارشد ملا عبدالرحمن- 1302 ه ق فوت نمود) ملا زين العابدين( فرزند ملا احمد بن ملا عبدالرحمن، مدفن مباركش در نودشه ميباشد.)
ملا اسعد ، ملا بهاالدين( فرزندان فاضل
ملا زين العابدين) ملا عارف(1263 ق در نودشه متولد- فرزند ملا احمد نودشي-1331 ق در سنندج فوت فرموده است) ملا محمد ( 1294 ق در نودشه متولد- فرزند ملا احمد نودشي- 1308 ش به دعوت حق ليبك گفت) ملا جلال الدين (فرزند ملا عبدالرحمن- در نودشه متولد و در دگاگا فوت فرمود.) ملا عصام الدين، ملا عبدالقادر، ملا قطب الدين( فرزندان ملا جلال الدين) ملا فضل الدين( فرزند ملا عبدالرحمن، در سنندج به دار فاني را وداع گفتند.) ملا عبدالرحيم، ملا عبدالغفور( فرزندان عالمِ ملا فضل الدين) ملا محمد(فرزند ملا عبدالرحمن، در سليمانيه ماندگار و از اولاد ايشان اطلاعي در دست نيست.) ملا عصام الدين جلالي( فرزند ارشد عالم فاضل ملا جلال الدين)
چشم به راه مطالب شما هستيم. ارسال مطلب
|
لينك
با ما در ارتباط باشيد صندوق پستي تهران- 425-11495 تعداد بازديدهاي انجام گرفته
|
و... و طلاب ايشان : ملا محمد رشيد مريواني، پسران دانشمندشان ملا
محمود مفتي اعظم كردستاني، ملا خالد مفتي اعظم كردستاني، ملا محمد مهري، ملا
محمد رشيد،ملا محمد صديقي و... استاد در سال1341 در سنندج رحلت
فرمودند، و پسران مستعدشان راه پدر را در خدمت به اسلام و سنت پيامبر و
مسلمين ادامه دادند و توفيق يافتند.
